દરેક ટેસ્ટ અંતિમ વૈજ્ઞાનિક પુરાવો નથી, પરંતુ શંકાસ્પદ દૂધ ઓળખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. શંકા હોય તો ફૂડ સેફ્ટી વિભાગમાં ફરિયાદ કરવી સૌથી યોગ્ય પગલું છે.
વલસાડ: મહારાષ્ટ્રમાં સામે આવેલા કરોડો રૂપિયાના નકલી દૂધ કૌભાંડ બાદ લોકોમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે તેઓ જે દૂધ પી રહ્યા છે તે ખરેખર શુદ્ધ છે કે નહીં?
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, ઘરમાં કરવામાં આવતા કેટલાક સરળ પરીક્ષણો ભેળસેળની પ્રાથમિક શંકા ઉભી કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. જોકે, આ પરીક્ષણો અંતિમ પુરાવો નથી. ચોક્કસ પરિણામ માટે સરકાર માન્ય લેબોરેટરીમાં જ તપાસ જરૂરી છે.
1. રંગ અને સુગંધ પર ધ્યાન આપો
શુદ્ધ દૂધનો રંગ કુદરતી સફેદ હોય છે અને તેની સુગંધ સામાન્ય હોય છે. અસામાન્ય ગંધ અથવા વધુ ચમકદાર સફેદ રંગ શંકા ઊભી કરી શકે છે.
2. હાથ વચ્ચે ઘસીને જુઓ
દૂધની એક ટીપું હાથ વચ્ચે ઘસો. જો સાબુ જેવી લપસણી અથવા અજીબ લાગણી થાય તો તે ભેળસેળની સંભાવના દર્શાવી શકે છે.
3. ઉકાળ્યા પછીનું નિરીક્ષણ
શુદ્ધ દૂધ ઉકાળ્યા પછી ઉપર કુદરતી મલાઈ બનાવે છે. જો મલાઈ ન બને અથવા અસામાન્ય રીતે અલગ પડે તો તપાસ કરાવવી યોગ્ય રહેશે.
4. સ્વાદમાં ફેરફાર
કડવાશ, સાબુ જેવો સ્વાદ અથવા અપ્રાકૃતિક મીઠાશ અનુભવાય તો દૂધનું સેવન ટાળવું.
5. પેકેટની વિગતો તપાસો
પેકિંગની તારીખ, FSSAI લાઇસન્સ નંબર, સીલ અને ઉત્પાદકની વિગતો હંમેશાં તપાસવી.
6. માત્ર વિશ્વસનીય સ્ત્રોતેથી જ ખરીદી
નોંધાયેલ ડેરી, વિશ્વસનીય બ્રાન્ડ અથવા નિયમિત સપ્લાયર પાસેથી જ દૂધ ખરીદવું વધુ સુરક્ષિત છે.
શું કરવું?
શંકાસ્પદ દૂધનું સેવન બંધ કરો.
બિલ અથવા પેકેટ સાચવી રાખો.
નજીકના ફૂડ સેફ્ટી વિભાગને જાણ કરો.
જરૂર પડે તો દૂધનું લેબ ટેસ્ટ કરાવો.
નકલી દૂધ માત્ર ગ્રાહક સાથેની છેતરપિંડી નથી, પરંતુ તે જાહેર આરોગ્ય સાથે જોડાયેલો ગંભીર મુદ્દો છે. તેથી સાવચેતી જ સૌથી મોટું રક્ષણ છે.
મહત્વપૂર્ણ નોંધ: ઉપર જણાવેલા ઘરેલુ પરીક્ષણો માત્ર પ્રાથમિક સંકેત આપી શકે છે. દૂધ નકલી છે કે નહીં તેની અંતિમ પુષ્ટિ માત્ર માન્ય પ્રયોગશાળાની તપાસથી જ થઈ શકે છે.






