વલસાડમાં સ્વચ્છતાનું જનઆંદોલન ત્યારે જ સફળ બનશે જ્યારે મહાનગરપાલિકા, નગરપાલિકા અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં કચરો તથા પ્રદૂષણ સામે પણ શૂન્ય સહનશીલતાની નીતિ અપનાવવામાં આવશે.
Auranga Times :- વલસાડ જિલ્લા કલેક્ટર નીતિન સાંગવાને જિલ્લાના નાગરિકોને સ્વચ્છતા અભિયાનમાં જોડાવા અને સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની કરેલી અપીલ આવકારદાયક છે. તાજેતરમાં કલેક્ટરે વલસાડ શહેરમાં જાતે રસ્તા પર ઉતરી ગંદકી ફેલાવનારા સામે શિક્ષાત્મક કાર્યવાહી કરીને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો હતો કે સ્વચ્છતા માત્ર સૂત્ર નહીં પરંતુ અમલનો વિષય છે.
પરંતુ હવે જિલ્લાભરમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઉભો થયો છે કે શું આવી જ કડક કાર્યવાહી વાપી મહાનગરપાલિકા, ઉમરગામ, પારડી સહિત અન્ય શહેરી વિસ્તારોમાં પણ થશે?
કારણ કે વાસ્તવિક સ્થિતિ એવી છે કે જિલ્લાના અનેક વિસ્તારોમાં આજે પણ જાહેર સ્થળો પર કચરાના ઢગલા, ખુલ્લામાં કચરાનો નિકાલ, પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ અને ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ યથાવત જોવા મળે છે.
વાપીમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન : ડમ્પિંગ સાઇટ
વાપી મહાનગરપાલિકામાં દરરોજ મોટી માત્રામાં ઘન કચરો એકત્રિત થાય છે. આ કચરાનો નિકાલ નામધા-ચંડોર વિસ્તારની ડમ્પિંગ સાઇટ પર કરવામાં આવે છે. આ સ્થળને લઈને છેલ્લા ઘણા સમયથી દુર્ગંધ, લીચેટ, આસપાસના પર્યાવરણને નુકસાન અને સ્થાનિકોની ફરિયાદો ચર્ચામાં રહી છે.
રાષ્ટ્રીય હરિત પંચ (NGT) સમક્ષ રજૂ થયેલા અહેવાલોમાં પણ ચંડોર અને નામધા વિસ્તારના મ્યુનિસિપલ સોલિડ વેસ્ટ સાઇટ અને ત્યાંના ઘન કચરા વ્યવસ્થાપન અંગે નોંધ લેવાઈ હતી.
તાજેતરમાં ઉમરગામ વિસ્તારમાં ડમ્પિંગ સાઇટને લઈને પણ સ્થાનિક સ્તરે ભારે વિરોધ થયો હતો. સ્થાનિક લોકો દ્વારા પર્યાવરણ અને આરોગ્યને થતા સંભવિત નુકસાન અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આ વિરોધ બાદ તંત્ર દ્વારા શું કાયમી પગલાં લેવામાં આવ્યા તે અંગે જાહેર માહિતી મર્યાદિત છે.
GIDC વિસ્તારમાં પણ પ્રશ્નો યથાવત
વાપી GIDC દેશના સૌથી મોટા ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાંનું એક છે. વર્ષોથી અહીં જાહેર ગટરમાં રંગીન કેમિકલયુક્ત પાણી છોડવાના, હવા પ્રદૂષણ, જમીન અને જળ પ્રદૂષણના મુદ્દાઓ સમયાંતરે સામે આવતા રહ્યા છે.
વાપીના ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ અંગે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલમાં પણ અનેક વખત સુનાવણીઓ થઈ ચૂકી છે. એક કેસમાં 500થી વધુ ઔદ્યોગિક એકમો દ્વારા અશુદ્ધ અથવા અંશતઃ શુદ્ધ કરાયેલા પ્રવાહી દમણગંગા નદી અને બિલખાડીમાં છોડવાના આક્ષેપોની નોંધ લેવામાં આવી હતી.
કલેક્ટરે પોતાના સંદેશમાં નાગરિકોની જવાબદારી પર ભાર મૂક્યો છે. પરંતુ હવે સવાલ સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓ તરફ પણ ઊભો થાય છે.
શું મહાનગરપાલિકા નિયમિત સફાઈ કરી રહી છે?ડમ્પિંગ સાઇટનું વૈજ્ઞાનિક સંચાલન થઈ રહ્યું છે? કચરો ઉઠાવતી એજન્સીઓની કામગીરીનું ઓડિટ થાય છે? ગેરકાયદે કચરો ઠાલવતા તત્વો સામે FIR થાય છે? GIDCમાં જાહેર ગટરમાં કેમિકલ છોડનારા સામે કેટલી કાર્યવાહી થઈ?
સ્થાનિક સ્તરે લાંબા સમયથી એવી ચર્ચાઓ પણ ચાલી રહી છે કે સંઘપ્રદેશ દાદરા અને નગર હવેલીમાંથી કેટલાક ખાનગી ઓપરેટરો દ્વારા કચરો વલસાડ જિલ્લાના વિસ્તારોમાં ગેરકાયદેસર ઠાલવવામાં આવે છે.
આ બાબતે Auranga Times સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ કરતું નથી, પરંતુ જો આવા આક્ષેપો થઈ રહ્યા હોય તો જિલ્લા વહીવટીતંત્ર, GPCB અને સંબંધિત એજન્સીઓએ સંયુક્ત તપાસ કરીને હકીકત જાહેર કરવી જરૂરી છે.
જો વલસાડને ખરેખર ગુજરાતનો સૌથી સ્વચ્છ જિલ્લો બનાવવાનો સંકલ્પ હોય તો માત્ર નાગરિકોને અપીલ પૂરતી નથી. સાથે સાથે— મહાનગરપાલિકા અને નગરપાલિકાની જવાબદારી નિશ્ચિત કરવી પડશે.
ડમ્પિંગ સાઇટનું વૈજ્ઞાનિક સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવું પડશે. સિંગલ યુઝ પ્લાસ્ટિક સામે સતત ઝુંબેશ ચલાવવી પડશે. ગેરકાયદે કચરો ઠાલવનારા સામે કડક દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવી પડશે.
GIDC વિસ્તારમાં કેમિકલયુક્ત પાણી છોડતા અને પ્રદૂષણ ફેલાવતા એકમો સામે ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ની નીતિ અપનાવવી પડશે. તમામ સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓ માટે માસિક સ્વચ્છતા ઓડિટ જાહેર કરવી જોઈએ.
કલેક્ટર નીતિન સાંગવાને વલસાડમાં સ્વચ્છતાનો સારો સંદેશ આપ્યો છે. હવે લોકોની અપેક્ષા છે કે જે કડકાઈ વલસાડ શહેરમાં દેખાઈ, તેવી જ કડકાઈ વાપી, ઉમરગામ, પારડી, ધરમપુર સહિત સમગ્ર જિલ્લામાં પણ જોવા મળે.
કારણ કે… “સ્વચ્છ વલસાડ”નું સ્વપ્ન ત્યારે જ સાકાર થશે જ્યારે સામાન્ય નાગરિકની સાથે તંત્ર, મહાનગરપાલિકા, નગરપાલિકા, GIDC અને પ્રદૂષણ ફેલાવતા જવાબદાર તત્વો સામે પણ સમાન કડકાઈથી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
