• ભારતની આઝાદીથી લઈને વિશ્વયુદ્ધ, અણુબોમ્બ, બર્લિન વોલ, ડોન બ્રેડમેન અને માર્ટિન લૂથર કિંગ સુધી… ઓગસ્ટ કેમ કહેવાય છે ઇતિહાસનો સૌથી નિર્ણાયક મહિનો?

ઓરંગા ટાઈમ્સ | સ્પેશિયલ ફીચર | 1 ઓગસ્ટ

કેલેન્ડરના બાર મહિનામાં જો કોઈ એક મહિનો એવો હોય કે જેમાં વિશ્વના સૌથી વધુ ઐતિહાસિક અને નિર્ણાયક પ્રસંગો બન્યા હોય, તો તે છે ઓગસ્ટ.

આ મહિને માત્ર ભારતને જ આઝાદી મળી નથી, પરંતુ વિશ્વયુદ્ધોએ પણ નિર્ણાયક વળાંક લીધો છે. પરમાણુ યુગની શરૂઆત થઈ, નવા દેશો જન્મ્યા, મહાન નેતાઓએ ઇતિહાસ રચ્યો, વિશ્વવિખ્યાત ખેલાડીઓનો જન્મ થયો અને એવા નિર્ણયો લેવાયા કે જેણે આખી દુનિયાની દિશા બદલી નાખી. આવો જાણીએ ઓગસ્ટના એવા ઐતિહાસિક દિવસો વિશે…

1 ઓગસ્ટ, 1914 – પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધનો પ્રારંભ

જર્મનીએ રશિયા સામે યુદ્ધ જાહેર કર્યું અને થોડા જ દિવસોમાં આખું વિશ્વ યુદ્ધની આગમાં ધકેલાઈ ગયું. અંદાજે 1.7 કરોડ લોકોના જીવ લેનાર પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધનો આ નિર્ણાયક પ્રારંભ હતો.

6 ઓગસ્ટ, 1945 – હિરોશિમા પર અણુબોમ્બ

અમેરિકાએ જાપાનના હિરોશિમા પર “લિટલ બોય” નામનો વિશ્વનો પ્રથમ યુદ્ધમાં વપરાયેલો અણુબોમ્બ ફેંક્યો. પળવારમાં લાખો લોકોનું જીવન બદલાઈ ગયું અને વિશ્વ પરમાણુ યુગમાં પ્રવેશ્યું.

8 ઓગસ્ટ, 1942 – ‘ભારત છોડો’ આંદોલન

મુંબઈના ગોવાલિયા ટેન્ક મેદાનમાં મહાત્મા ગાંધીજીએ “કરો અથવા મરો”નો ઐતિહાસિક સંદેશ આપ્યો. આ આંદોલન બ્રિટિશ શાસનના અંતની શરૂઆત સાબિત થયું.

9 ઓગસ્ટ, 1945 – નાગાસાકી પર બીજો અણુબોમ્બ

હિરોશિમા બાદ માત્ર ત્રણ દિવસમાં નાગાસાકી પર બીજો અણુબોમ્બ પડ્યો. થોડા દિવસોમાં જ જાપાને આત્મસમર્પણ કર્યું અને દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધનો અંત આવ્યો.

13 ઓગસ્ટ, 1961 – બર્લિન વોલનું નિર્માણ

એક જ શહેરને બે ભાગમાં વહેંચી નાખનારી બર્લિન વોલનું નિર્માણ શરૂ થયું. આ દીવાલ શીત યુદ્ધનું સૌથી મોટું પ્રતીક બની અને 1989માં તેનું પતન વિશ્વમાં સ્વતંત્રતાની જીતનું પ્રતીક બન્યું.

14 ઓગસ્ટ – પાકિસ્તાનનો સ્વતંત્રતા દિવસ

1947માં બ્રિટિશ ભારતના વિભાજન બાદ પાકિસ્તાન સ્વતંત્ર દેશ બન્યો.

15 ઓગસ્ટ – અનેક ઐતિહાસિક ઘટનાઓનો દિવસ

• ભારતનો સ્વતંત્રતા દિવસ (1947)
  200 વર્ષથી વધુ સમય સુધી બ્રિટિશ શાસન ભોગવનાર ભારતે આ દિવસે આઝાદી મેળવી.
• દક્ષિણ કોરિયાનો લિબરેશન ડે (1945)
  જાપાની શાસનમાંથી મુક્તિ મળી.
• બહરીનનો સ્વતંત્રતા દિવસ (1971)
• કોંગો પ્રજાસત્તાકનો સ્વતંત્રતા દિવસ (1960)
• અને આ જ દિવસે જન્મ્યા હતા ક્રિકેટના ભગવાન સમાન સર ડોન બ્રેડમેન!
• 15 ઓગસ્ટ, 1908ના રોજ ઓસ્ટ્રેલિયામાં જન્મેલા સર ડોન બ્રેડમેન આજે પણ ટેસ્ટ ક્રિકેટના સર્વશ્રેષ્ઠ બેટ્સમેન ગણાય છે. તેમની 99.94ની ટેસ્ટ બેટિંગ એવરેજ વિશ્વ ક્રિકેટમાં આજે પણ અતૂટ રેકોર્ડ છે.
• આ જ દિવસે જન્મ્યા હતા નેપોલિયન બોનાપાર્ટ
• 15 ઓગસ્ટ, 1769ના રોજ જન્મેલા નેપોલિયને યુરોપના રાજકીય નકશામાં જબરદસ્ત પરિવર્તન લાવ્યું.

17 ઓગસ્ટ – ઇન્ડોનેશિયાનો સ્વતંત્રતા દિવસ

વિશ્વનો સૌથી મોટો દ્વીપીય દેશ ઇન્ડોનેશિયા 1945માં સ્વતંત્ર બન્યો.

19 ઓગસ્ટ, 1991 – સોવિયેત સંઘમાં બળવાનો પ્રયાસ

આ ઘટના બાદ વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી દેશોમાંનો એક ગણાતો સોવિયેત સંઘ થોડા જ મહિનામાં તૂટી પડ્યો અને વિશ્વનો રાજકીય નકશો બદલાઈ ગયો.

26 ઓગસ્ટ – મધર ટેરેસાનો જન્મદિવસ

1910માં જન્મેલા મધર ટેરેસાએ સમગ્ર જીવન માનવસેવામાં સમર્પિત કર્યું. તેમને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારથી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.

28 ઓગસ્ટ, 1963 – ‘I Have a Dream’

અમેરિકામાં માર્ટિન લૂથર કિંગ જુનિયરે આપેલું “I Have a Dream” ભાષણ માનવ અધિકારોના ઇતિહાસમાં સૌથી પ્રેરણાદાયક ભાષણોમાં ગણાય છે.

29 ઓગસ્ટ, 2005 – હરિકેન કેટરીના

અમેરિકાના ઇતિહાસની સૌથી વિનાશક કુદરતી આપત્તિઓમાંની એક. હજારો લોકોના મોત અને અબજો ડોલરનું નુકસાન થયું.

31 ઓગસ્ટ – મલેશિયાનો સ્વતંત્રતા દિવસ

1957માં મલેશિયા બ્રિટિશ શાસનમાંથી મુક્ત થયુ. અને… 31 ઓગસ્ટ, 1997 વિશ્વભરમાં લોકપ્રિય બ્રિટનની રાજકુમારી પ્રિન્સેસ ડાયનાનું કાર અકસ્માતમાં અવસાન થયું. આ સમાચારથી આખું વિશ્વ શોકમાં ગરકાવ થઈ ગયું.

ઓગસ્ટ માત્ર એક મહિનો નથી… ઓગસ્ટમાં…

• વિશ્વયુદ્ધ શરૂ થયું.
• વિશ્વયુદ્ધનો અંત આવ્યો.
• પ્રથમ અણુબોમ્બ પડ્યો.
• ભારત સહિત અનેક દેશો સ્વતંત્ર થયા.
• બર્લિન વોલ ઊભી થઈ.
• મહાન નેતાઓ જન્મ્યા.
• વિશ્વવિખ્યાત ખેલાડીઓનો જન્મ થયો.
• માનવ અધિકારોના ઇતિહાસનું સૌથી પ્રેરણાદાયક ભાષણ આપવામાં આવ્યું.

કદાચ એટલા માટે જ ઇતિહાસકારો કહે છે કે ઓગસ્ટ માત્ર કેલેન્ડરનો એક મહિનો નથી, પરંતુ માનવ ઇતિહાસને નવી દિશા આપનારા નિર્ણયો, સંઘર્ષો, સ્વતંત્રતા અને પરિવર્તનોનો મહિનો છે.