ગુજરાત સહિત પાંચ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના અધિકારીઓ જોડાયા; શિષ્યવૃત્તિ, વરિષ્ઠ નાગરિક કલ્યાણ, નશામુક્તિ અને સફાઈ કર્મચારીઓની સુરક્ષા સહિતની યોજનાઓની સમીક્ષા
દીવ, 10 ઑક્ટોબર, 2026: ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલય દ્વારા દીવ ખાતે પશ્ચિમ ઝોનની એક દિવસીય પ્રાદેશિક સમીક્ષા બેઠક યોજવામાં આવી હતી. બેઠકમાં ગુજરાત, રાજસ્થાન, ગોવા અને મહારાષ્ટ્રનાં પ્રતિનિધિઓ ઉપરાંત દાદરા અને નગર હવેલી તથા દમણ અને દીવ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો.
મંત્રાલયના સચિવ શ્રી સુધાંશ પંતની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સામાજિક ન્યાય, સામાજિક સશક્તિકરણ અને સામાજિક સુરક્ષા સંબંધિત સરકારી યોજનાઓના અમલીકરણની સમીક્ષા કરવાનો હતો. યોજનાઓનો લાભ પાત્ર લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચે, સરકારી સહાયની પ્રક્રિયા પારદર્શક બને અને યોજનાઓનાં પરિણામોનું અસરકારક મૂલ્યાંકન થાય તેના પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
વિવિધ રાજ્યોના અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિ
કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના પ્રશાસક શ્રી પ્રફુલ પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજાયેલી બેઠકમાં સામાજિક કલ્યાણ વિભાગના સચિવ શ્રી આશિષ મોહન, દીવના કલેક્ટર શ્રી રાહુલ દેવ બૂરા તથા સામાજિક કલ્યાણ વિભાગના નિયામક-સહ-ઉપસચિવ શ્રી પુનીત કુલશ્રેષ્ઠા સહિતના અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
ગુજરાત સરકાર તરફથી અન્ય અધિકારીઓ સાથે ઓબીસી વિભાગના સંયુક્ત નિયામક ડૉ. જગદીશ વધવાના, સામાજિક સુરક્ષાના નાયબ નિયામક ડૉ. પ્રાર્થના શેરશિયા, અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણના નાયબ નિયામક શ્રી હિરેન એલ. ચૌધરી અને ઓબીસી વિભાગના સમાજ કલ્યાણ અધિકારી શ્રી દીપક ચાવડાએ ભાગ લીધો હતો.
અનુસૂચિત જાતિ કલ્યાણ અને નશામુક્તિ યોજનાઓની સમીક્ષા
બેઠકમાં પ્રધાનમંત્રી અનુસૂચિત જાતિ અભ્યુદય યોજના (PM-AJAY), નાગરિક અધિકાર સંરક્ષણ અધિનિયમ, 1955 અને અનુસૂચિત જાતિ તથા અનુસૂચિત જનજાતિ અત્યાચાર નિવારણ અધિનિયમ, 1989ના અમલીકરણ માટેની વ્યવસ્થાઓ તેમજ નશાની માંગ ઘટાડવા માટેની રાષ્ટ્રીય કાર્યયોજના (NAPDDR)ની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
આ ઉપરાંત નશામુક્ત ભારત અભિયાન સાથે સંકલન, લાભાર્થીઓ સુધી યોજનાઓની પહોંચ, નાણાંનો ઉપયોગ, જાગૃતિ કાર્યક્રમો, પુનર્વસન અને સામાજિક પુનઃસ્થાપન જેવા મુદ્દાઓની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
શિષ્યવૃત્તિ, વરિષ્ઠ નાગરિકો અને સફાઈ કર્મચારીઓ પર વિશેષ ધ્યાન
બેઠકમાં શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ હેઠળ પાત્ર વિદ્યાર્થીઓની ઓળખ, અરજીઓની ચકાસણી, સહાયની સમયસર ચુકવણી અને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) સંબંધિત પ્રશ્નોની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
વરિષ્ઠ નાગરિકોના કલ્યાણ માટેની અટલ વયો અભ્યુદય યોજના (AVYAY) હેઠળ સંસ્થાકીય સંભાળ, સામાજિક સુરક્ષા, સુલભતા અને સહાય સેવાઓ અંગે ચર્ચા થઈ હતી.
નેશનલ એક્શન ફોર મિકેનાઇઝ્ડ સેનિટેશન ઇકોસિસ્ટમ (NAMASTE) યોજના હેઠળ સફાઈ કર્મચારીઓ અને કચરો એકત્રિત કરતા કામદારોની ઓળખ, વ્યવસાયિક સુરક્ષા, આરોગ્ય અને સામાજિક સુરક્ષા લાભો, સફાઈ કામગીરીમાં મશીનરીનો ઉપયોગ તથા આજીવિકાને સહારો આપવાના મુદ્દાઓની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. સફાઈ કામગીરી દરમિયાન શૂન્ય જાનહાનિનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા પર પણ ભાર મૂકાયો હતો.
યોજનાઓના લાભો છેવાડાના લાભાર્થી સુધી પહોંચે તેવો ઉદ્દેશ
સમીક્ષા બેઠકમાં યોજનાઓના અમલીકરણમાં રહેલી મુશ્કેલીઓ, લાભાર્થીઓની ઓળખ, વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સંકલન, ડેટા વ્યવસ્થાપન, ફરિયાદ નિવારણ અને સરકારી નાણાંના યોગ્ય ઉપયોગ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.
મંત્રાલયના સચિવ સુધાંશ પંતે જણાવ્યું હતું કે આવી પ્રાદેશિક સમીક્ષા બેઠકો દ્વારા કેન્દ્ર સરકાર, રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વહીવટી તંત્ર વચ્ચે સંકલન મજબૂત થશે. સાથે જ યોજનાઓના અમલીકરણમાં રહેલી ખામીઓ ઓળખીને સમયમર્યાદામાં સુધારાત્મક પગલાં લઈ શકાશે.
બેઠકના અંતિમ તબક્કામાં વિવિધ મુદ્દાઓ અંગે કાર્યવાહી માટેનાં પગલાં, સંબંધિત અધિકારીઓની જવાબદારીઓ, સમયમર્યાદામાં પ્રશ્નોના નિરાકરણ અને અમલીકરણની પ્રગતિ પર સતત દેખરેખ રાખવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સંબંધિત અધિકારીઓને અનુસંધાન કાર્યવાહી અહેવાલ (Action Taken Report) રજૂ કરવાની પ્રક્રિયા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
નશામુક્ત ભારત અને વરિષ્ઠ નાગરિકોના સન્માનનો સંકલ્પ
બેઠક દરમિયાન સચિવ સુધાંશ પંતે ઉપસ્થિત અધિકારીઓને વરિષ્ઠ નાગરિકોના સન્માન અને કલ્યાણ તેમજ નશામુક્ત ભારત અભિયાન સંબંધિત પ્રતિજ્ઞા લેવડાવી હતી. સમાજના નબળા અને વંચિત વર્ગો સુધી સરકારી યોજનાઓના લાભ પહોંચાડવા તથા વરિષ્ઠ નાગરિકોના ગૌરવ, આરોગ્ય અને સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવાના સંકલ્પને પુનઃદોહરાવવામાં આવ્યો હતો.
સ્રોત: પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB), ભારત સરકાર.
