અતુલ લિમિટેડની એફ્લુએન્ટ પાઇપલાઇનને નુકસાન, એસ્ટ્યુઅરી વિસ્તારમાં ટ્રીટેડ પાણીનો અનિચ્છિત નિકાલ

GPCBએ Water Act હેઠળ દિશાનિર્દેશ આપ્યા; ₹10 લાખની બેંક ગેરંટી અને પર્યાવરણીય નુકસાન વળતર અંગે કાર્યવાહીનો મુદ્દો સામે આવ્યો

વલસાડ જિલ્લાના અતુલ સ્થિત જાણીતી કેમિકલ કંપની Atul Limitedના ઔદ્યોગિક એકમમાંથી ટ્રીટેડ એફ્લુએન્ટના નિકાલ માટે ઉપયોગમાં લેવાતી પાઇપલાઇનને નુકસાન થતાં એસ્ટ્યુઅરી વિસ્તારમાં ટ્રીટેડ પાણીનો અનિચ્છિત નિકાલ થયાનો મામલો સામે આવ્યો છે. આ ઘટનાને પગલે ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB)ના વાપી યુનિટ હેડ દ્વારા કંપનીને Water (Prevention and Control of Pollution) Act, 1974ની કલમ 33(A) હેઠળ દિશાનિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા.

કંપનીએ 16 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ સ્ટોક એક્સચેન્જને આપેલી જાણકારીમાં જણાવ્યું હતું કે તેના પ્લાન્ટમાંથી એસ્ટ્યુઅરી વિસ્તારમાં ટ્રીટેડ એફ્લુએન્ટ છોડવા માટે આશરે ચાર કિલોમીટર લાંબી પાઇપલાઇનનો ઉપયોગ થાય છે. જૂની પાઇપલાઇનને કારણે સંભવિત પર્યાવરણીય જોખમ ઘટાડવા નવી પાઇપલાઇન નાખવાની કામગીરી પણ શરૂ કરવામાં આવી હતી.

આ દરમિયાન હાલની પાઇપલાઇનને એફ્લુએન્ટ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટથી આશરે એક કિલોમીટર દૂર નુકસાન થયું હતું. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ તેના કારણે ટૂંકા સમય માટે ટ્રીટેડ એફ્લુએન્ટનો અનિચ્છિત નિકાલ થયો હતો. કંપનીએ એવો દાવો પણ કર્યો હતો કે નિકાલ થયેલું પાણી GPCBના નિર્ધારિત ધોરણો અનુસાર હતું.

19 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ સ્ટોક એક્સચેન્જને આપવામાં આવેલી બીજી જાણકારીમાં કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે GPCBએ ઘટનાના સમય, નિકાલ થયેલા પાણીના જથ્થા અને ગુણવત્તા અંગે પુરાવા સહિતની વિગતો માગી છે.

આ ઉપરાંત પાઇપલાઇનના સમારકામ માટે સમયબદ્ધ એક્શન પ્લાન, સમગ્ર પાઇપલાઇન માટે વધુ મજબૂત મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને ₹10 લાખની બેંક ગેરંટીની જોગવાઈનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. પર્યાવરણીય નુકસાન વળતરની રકમ સત્તામંડળ દ્વારા નક્કી કરવાની હોવાનું કંપનીએ જાહેર કર્યું હતું.

કંપનીએ 19 ઓક્ટોબરની જાણકારીમાં વધુમાં જણાવ્યું હતું કે અસરગ્રસ્ત પાઇપલાઇનનું સમારકામ થઈ ગયું છે અને તે ફરી ટ્રીટેડ પાણીનો પ્રવાહ સ્વીકારવા તૈયાર છે.

આ ઘટનામાં સૌથી મહત્ત્વનો મુદ્દો એ છે કે ટ્રીટેડ પાણી ધોરણો મુજબ હતું કે નહીં તેની પુષ્ટિ માત્ર કંપનીના નિવેદનથી થઈ શકે નહીં. GPCB દ્વારા લેવામાં આવેલા પાણીના નમૂનાઓ, લેબોરેટરી રિપોર્ટ અને સ્થળ તપાસના પરિણામો જાહેર થવા જરૂરી છે.

ઘટના દરમિયાન કેટલો સમય પાણીનો નિકાલ થયો, કેટલો જથ્થો બહાર ગયો, એસ્ટ્યુઅરીના પાણીની ગુણવત્તા પર શું અસર થઈ અને કંપનીએ ₹10 લાખની બેંક ગેરંટી જમા કરાવી છે કે નહીં તે પણ તપાસનો વિષય છે.

નવી પાઇપલાઇન માટે મેળવવામાં આવેલી મંજૂરીઓ અને જૂની પાઇપલાઇનના સમારકામ બાદ GPCB દ્વારા કરવામાં આવેલી ચકાસણીની વિગતો પણ જાહેર થવી જોઈએ.

ઔદ્યોગિક એકમમાંથી નીકળતા ટ્રીટેડ પાણીના નિકાલમાં નાની બેદરકારી પણ જળચર પર્યાવરણ અને સ્થાનિક જળસ્રોતો માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. તેથી આ ઘટનામાં કંપનીના દાવા ઉપરાંત GPCBના સ્વતંત્ર પરીક્ષણ અને અંતિમ કાર્યવાહીની વિગતો સામે આવવી જરૂરી છે.

નોંધ: આ અહેવાલ કંપનીના 16 અને 19 ઓક્ટોબર 2026ના સ્ટોક એક્સચેન્જ ખુલાસા તથા તેમાં દર્શાવાયેલી GPCBની કાર્યવાહી પર આધારિત છે.