ભારે વરસાદ બાદ વેલસ્પન, આલોક અને DOMS સહિતના ઔદ્યોગિક પરિસરો સુધી પહોંચ્યા પૂરના પાણી; કુદરતી વહેણ, બફર ઝોન અને ભવિષ્યની સલામતી અંગે નવી ચર્ચા
વાપી:
દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસેલા અનરાધાર વરસાદે વાપી સહિત સમગ્ર વિસ્તારમાં જનજીવનને પ્રભાવિત કર્યું છે. ખાસ કરીને નેશનલ હાઇવે-48 નજીક વહેતી કોલક નદી અને બિલખાડીમાં આવેલા પૂરના કારણે ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં પણ ચિંતાજનક સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયો અને સ્થળ પરથી સામે આવેલા દ્રશ્યોમાં જોવા મળે છે કે પૂરના પાણી નદીના કિનારા ઓળંગીને અનેક ઔદ્યોગિક પરિસરો સુધી પહોંચી ગયા હતા. જેમાં વેલસ્પન, આલોક ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને **DOMS (Pioneer Stationery)**ના પરિસરોનો પણ સમાવેશ થાય છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં કમ્પાઉન્ડ, આંતરિક રસ્તાઓ અને ખુલ્લા વિસ્તારોમાં પાણી ફરી વળ્યું હતું. પાણી ઓસર્યા બાદ કાદવ અને કાંપનો મોટો જથ્થો પણ જોવા મળ્યો હતો, જેને દૂર કરવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી.
આ ઘટનાથી નેશનલ હાઇવે નજીકના કેટલાક વિસ્તારોમાં વાહનવ્યવહાર પણ અસરગ્રસ્ત બન્યો હતો. જોકે અત્યાર સુધી સંબંધિત કંપનીઓ દ્વારા મોટા નાણાકીય નુકસાન અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી.
હવે સૌથી મોટો સવાલ… આ ઘટનાએ એક ગંભીર ચર્ચાને જન્મ આપ્યો છે.
શું નદી અને ખાડીના કુદરતી વહેણની નજીક આવેલા મોટા ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સને ભવિષ્યમાં વધતા અતિવૃષ્ટિના જોખમ સામે વધુ સુરક્ષા વ્યવસ્થાની જરૂર છે?
પર્યાવરણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો લાંબા સમયથી કહી રહ્યા છે કે નદીના કુદરતી વહેણ, ફ્લડપ્લેન અને બફર ઝોનનું યોગ્ય સંરક્ષણ કરવામાં આવે તો પૂરનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે. ભારે વરસાદની આવર્તન વધતી હોવાના સંદર્ભમાં આવા વિસ્તારો માટે મજબૂત ડ્રેનેજ, પૂર વ્યવસ્થાપન અને સમયાંતરે જોખમ મૂલ્યાંકન વધુ મહત્વનું બની જાય છે.
તાજેતરની ઘટના માત્ર એક પૂર નથી, પરંતુ બદલાતી આબોહવા અને વધતા અતિવૃષ્ટિના જોખમ સામે ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની તૈયારી કેટલી મજબૂત છે તે અંગે વિચારવાનો સમય આવી ગયો છે.
આવતા વર્ષોમાં જો વધુ તીવ્ર વરસાદ અથવા પૂર જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાય તો શું હાલની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પૂરતી સાબિત થશે? આ પ્રશ્નનો જવાબ હવે આયોજન, વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ અને જવાબદાર આયોજનમાં જ છુપાયેલો છે.
