OPERATION DEEP SEA – PART 9
2019માં 3.5 કિમી Deep Sea extension માટે ₹41 કરોડનો ઉલ્લેખ… 2026માં 29.68 કિમીના પ્રોજેક્ટ માટે ₹660.36 કરોડ! આખા ખર્ચનો BOQ હવે જાહેર થવો જોઈએ
વાપી CETPના Deep Sea Disposal Projectમાં હવે સવાલ માત્ર પર્યાવરણનો નથી… સવાલ છે ₹660 કરોડના ખર્ચનો પણ.
GIDCના સત્તાવાર ટેન્ડરમાં 70 MLD Offshore & Onshore Effluent Disposal Pipeline માટે અંદાજિત કિંમત ₹660.36 કરોડ રાખવામાં આવી છે. આ કામમાં માત્ર પાઈપલાઈન નહીં, પરંતુ pumping station, electro-mechanical works, allied infrastructure અને પાંચ વર્ષનું Operation & Maintenance પણ સામેલ છે.
એટલે સીધું એવું કહેવું યોગ્ય નહીં બને કે ₹660 કરોડ માત્ર પાઈપ નાખવાનો ખર્ચ છે. પરંતુ… આટલી મોટી રકમનો item-wise હિસાબ જાણવાનો અધિકાર તો જાહેર જનતાને છે.
29.68 કિમી માટે ₹660 કરોડ એટલે કેટલા?
લોકસભામાં આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ Vapi Green Environ Limited માટે મંજૂર Deep Sea marine pipelineની કુલ લંબાઈ 29.68 કિમી છે.
- Onshore: 15.43 કિમી
- Offshore: 14.25 કિમી
- કુલ: 29.68 કિમી
- Capacity: 70 MLD
હવે માત્ર ગણિત કરીએ. ₹660.36 કરોડ ÷ 29.68 કિમી = આશરે ₹22.25 કરોડ પ્રતિ કિમી.
પણ ફરીથી સ્પષ્ટતા જરૂરી છે: ₹22.25 કરોડ/કિમી એટલે પાઈપલાઈનનો actual laying cost નથી. કારણ કે આ આખા EPC packageમાં pumping stationથી લઈને electrical, mechanical, marine અને પાંચ વર્ષના O&M સુધીના કામો છે.
એટલે હવે સૌથી મોટો સવાલ છે— આ ₹660.36 કરોડમાં ખરેખર કેટલા રૂપિયા ક્યાં જશે? ₹660 કરોડનું “પોસ્ટમોર્ટમ” હવે જરૂરી GIDCએ જાહેર કરવું જોઈએ:
- પાઈપની કિંમત કેટલી?
- Onshore laying કેટલું?
- Offshore laying કેટલું?
- Pumping station કેટલાનું?
- Electrical & electro-mechanical equipment કેટલાનું?
- HDD અને river crossing કેટલાનું?
- Landfall chamber કેટલાનું?
- Marine diffuser અને offshore structures કેટલાંના?
- Testing & commissioning કેટલું?
- 5 વર્ષનું O&M કેટલું?
- Consultancy, design, contingency અને અન્ય charges કેટલા?
કારણ કે ટેન્ડરનું estimated cost એક મોટો આંકડો બતાવે છે, પરંતુ જાહેર ચર્ચા માટે item-wise BOQ અને rate analysis વધુ મહત્વના છે.
અને અહીં મળે છે એક રસપ્રદ જૂનો રેકોર્ડ :- CPCBના 2019ના દસ્તાવેજમાં VGEL તરફથી જણાવાયું હતું કે CETPના existing discharge pointથી 3.5 કિમી downstream extension માટે VGELના Board of Directorsએ ₹41 કરોડ મંજૂર કર્યા હતા અને Project Execution Consultant નિયુક્ત કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હતી.
એટલે 2019માં જ Deep Sea તરફ જવાની પ્રક્રિયા અને ખર્ચ અંગે દસ્તાવેજી નોંધ હતી. પરંતુ 2022માં Vapi Industries Associationના એક જાહેર નિવેદનમાં વધુ એક રસપ્રદ દાવો થયો હતો—Deep Sea pipeline project માટે આશરે ₹200 કરોડનો ખર્ચ ઉદ્યોગકારોના ખિસ્સામાંથી થવાનો હતો, જેને સરકારી સહાયથી બચાવી શકાય તેવી વાત કરવામાં આવી હતી.
એટલે હવે સવાલ: 2019ના ₹41 કરોડના 3.5 કિમી extensionથી લઈને આજે ₹660.36 કરોડના 29.68 કિમી EPC project સુધી પહોંચતાં ખર્ચનું ગણિત શું છે? આ પ્રશ્નનો જવાબ DPR + BOQ + Rate Analysisમાંથી મળવો જોઈએ.
₹660 કરોડના વર્તમાન estimate અને અગાઉ જાહેર થયેલા ₹200 કરોડના આંકડા વચ્ચેનો તફાવત શા માટે છે? અને આ સવાલનો જવાબ દસ્તાવેજથી જ આવવો જોઈએ.
OPERATION DEEP SEAનો આજનો સીધો સવાલ
₹660.36 કરોડનું ટેન્ડર બહાર પડ્યું છે… હવે જનતાને એ પણ જાણવાનો અધિકાર છે કે આ ₹660 કરોડમાંથી એક-એક રૂપિયો ક્યાં ખર્ચાશે?”
પાઈપલાઈન દરિયામાં જશે. પરંતુ— પૈસા ક્યાં જશે? એનો જવાબ પણ એટલો જ સ્પષ્ટ હોવો જોઈએ.
સંપાદકીય નોંધ :- આ અહેવાલમાં ₹660.36 કરોડને GIDCના tenderનું estimated cost તરીકે જ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે; તેને final contract value કે ચૂકવાયેલી રકમ તરીકે રજૂ કરવામાં આવતું નથી. તેવી જ રીતે ₹200 કરોડનો ઉલ્લેખ 2022ના VIAના જાહેર નિવેદનના સંદર્ભમાં છે, તેને 70 MLD વર્તમાન projectનું official revised estimate માનવામાં આવ્યું નથી
