ખાદ્યમાં ભેળસેળ સામે સરકાર કડક… તો શરીર પર ચઢતા ઝેર સામે ક્યારે?

એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધની સરાહના… હવે કેમિકલ હેર ડાઈ પર પણ ગંભીર ચર્ચા જરૂરી

વિશેષ અહેવાલ | ઔરંગા ટાઈમ્સ

ગુજરાત સરકારે એનાલોગ પનીર સહિત કેટલાક નોન-સ્ટાન્ડર્ડ ડેરી ઉત્પાદનો સામે કડક વલણ અપનાવ્યું. મહારાષ્ટ્રમાં પણ ભેળસેળયુક્ત ખાદ્યપદાર્થો અને નકલી ડેરી ઉત્પાદનો સામે કાર્યવાહી તેજ બની છે. જાહેર આરોગ્યની દૃષ્ટિએ આવા નિર્ણયો આવકારદાયક છે.

પરંતુ એક સવાલ અહીં ઊભો થાય છે…

જો પેટમાં જતો ખોરાક સુરક્ષિત હોવો જરૂરી છે, તો શરીર પર સીધા વપરાતા કેમિકલ્સ માટે એટલી જ ગંભીરતા કેમ ન હોય?

દર મહિને લાખો લોકો વાળ અને મૂછ કાળા કરવા માટે કેમિકલ હેર ડાઈનો ઉપયોગ કરે છે. ટીવીની ચમકદાર જાહેરાતો તેને “સ્ટાઇલ” અને “યુવાની” સાથે જોડે છે, પરંતુ તેના સંભવિત આરોગ્ય જોખમો વિશે બહુ ઓછું ચર્ચાય છે.

વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે કેટલીક હેર ડાઈમાં રહેલા રસાયણો કેટલાક લોકોને ગંભીર એલર્જી, ચામડીમાં સોજો, આંખોમાં બળતરા અને અન્ય પ્રતિક્રિયાઓ આપી શકે છે. ખાસ કરીને PPD (Para-Phenylenediamine) જેવા ઘટકો અંગે ડર્મેટોલોજિસ્ટ લાંબા સમયથી સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે. દરેક વ્યક્તિને નુકસાન થાય એવું જરૂરી નથી, પરંતુ જોખમને અવગણી શકાય તેમ પણ નથી.

તાજેતરમાં વાંચવા મળેલા વૈજ્ઞાનિક લેખો અને આરોગ્ય સંબંધિત સામગ્રી પણ દર્શાવે છે કે મૂછ અને દાઢીની સ્વચ્છતા તેમજ કેમિકલ ડાઈનો બેદરકારીભર્યો ઉપયોગ લાંબા ગાળે સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે.

સરકારના નિર્ણયોની સરાહના… પણ હવે આગળનું પગલું?

સરકાર જ્યારે ભેળસેળયુક્ત ખાદ્યપદાર્થો સામે કડક બની શકે છે, ત્યારે વ્યક્તિગત ઉપયોગમાં આવતી કેમિકલ પ્રોડક્ટ્સ અંગે પણ વધુ જાગૃતિ, કડક લેબલિંગ, ગુણવત્તા ચકાસણી અને ગ્રાહકોને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવાની જરૂરિયાત અનુભવાય છે.

આ મુદ્દો માત્ર પ્રતિબંધનો નથી… આ મુદ્દો છે – લોકોને સંપૂર્ણ માહિતી સાથે સુરક્ષિત પસંદગી કરવાનો અધિકાર મળવાનો.

ઉલ્લેખનીય છે કે, પનીરમાં શું ભળ્યું છે તે સરકાર તપાસી રહી છે… પણ આપણા માથા અને મૂછ પર શું ચઢે છે, તે તપાસવાની જવાબદારી કોણ લેશે?

સુંદર દેખાવાની દોડમાં… ક્યાંક આપણે આરોગ્ય સાથે સમાધાન તો નથી કરી રહ્યા?

સમય આવી ગયો છે કે કેમિકલ હેર ડાઈ અંગે પણ ખૂલીને ચર્ચા થાય, વધુ સંશોધન લોકો સુધી પહોંચે અને ગ્રાહકોને માત્ર જાહેરાતો નહીં, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક માહિતીના આધારે નિર્ણય લેવાની તક મળે.

આ અહેવાલ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો અને જાહેર આરોગ્ય સંબંધિત ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. દરેક હેર ડાઈ નુકસાનકારક હોય જ એવું નથી. કોઈપણ કોસ્મેટિક પ્રોડક્ટનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેની સૂચનાઓ વાંચો, પેચ ટેસ્ટ કરો અને જરૂર જણાય તો ત્વચા નિષ્ણાતની સલાહ લો.