CSR INVESTIGATION — SPECIAL REPORT
Atul Foundationના સત્તાવાર રિપોર્ટમાં 2022થી પ્રોજેક્ટ શરૂ થયાનો ઉલ્લેખ; 82,200 મેન્ગ્રોવ્સ વાવ્યાનો દાવો, પરંતુ project-wise ખર્ચની રકમ જાહેર નથી
વલસાડ | વિશેષ તપાસ
વલસાડ જિલ્લામાં CSR હેઠળ કંપનીઓ દ્વારા થતા ખર્ચની તપાસમાં હવે એક રસપ્રદ પર્યાવરણીય પ્રોજેક્ટ સામે આવ્યો છે. Atul Foundationના 2024-25ના સત્તાવાર Annual Report મુજબ વલસાડના coastal beltમાં 82,200 મેન્ગ્રોવ્સનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ 2022માં શરૂ થયો હોવાનું પણ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
પરંતુ આ દાવા સાથે જ તપાસ માટે કેટલાક સીધા સવાલો ઊભા થાય છે: આ પ્રોજેક્ટ પાછળ કેટલા રૂપિયા ખર્ચાયા? અને વલસાડના ચોક્કસ કયા સ્થળે આ 82,200 મેન્ગ્રોવ્સ વાવવામાં આવ્યા?
🌱 82,200 મેન્ગ્રોવ્સ — Atul Foundationનો સત્તાવાર દાવો
Atul Foundationના Annual Report 2024-25માં “Green cover – preserving biodiversity through afforestation” હેઠળ જણાવાયું છે કે:
- પ્રોજેક્ટની શરૂઆત — 2022
- મેન્ગ્રોવ્સ — 82,200
- વિસ્તાર — 40 હેક્ટર
- સ્થળ — વલસાડનો coastal belt
રિપોર્ટમાં મેન્ગ્રોવ્સને coastal erosion, tidal surges અને cyclones સામે કુદરતી રક્ષણ, biodiversity અને carbon sequestration માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવવામાં આવ્યા છે.
પરંતુ અહીં એક મહત્વપૂર્ણ વિસંગતતા Atul Foundationના Annual Reportમાં વિસ્તાર 40 હેક્ટર દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
જ્યારે Atul Ltdના Business Responsibility and Sustainability Report (BRSR) 2024-25માં આ જ કામગીરી માટે: 82,200 mangroves in 41 hectares of marshy land એવું દર્શાવવામાં આવ્યું છે. એટલે સત્તાવાર બે દસ્તાવેજોમાં:
- Atul Foundation → 40 હેક્ટર
- Atul Ltd BRSR → 41 હેક્ટર
- આ એક હેક્ટરનો તફાવત કેમ છે?
- આનો જવાબ કંપની પાસેથી મેળવવો જરૂરી છે.
સૌથી મોટો સવાલ: 82,200 મેન્ગ્રોવ્સ પાછળ કેટલો ખર્ચ? અહીં અમારી તપાસમાં સૌથી મહત્વની બાબત સામે આવે છે.
Atul Foundationના 2024-25 Annual Reportમાં 82,200 મેન્ગ્રોવ્સના આ પ્રોજેક્ટની અલગથી project expenditure amount દર્શાવવામાં આવી નથી. એટલે હાલ ઉપલબ્ધ સત્તાવાર દસ્તાવેજના આધારે કેટલા કરોડ કે લાખ રૂપિયા ખર્ચાયા તે આંકડો આપવો યોગ્ય નહીં ગણાય.
આથી સ્ટોરીનો સવાલ છે: “82,200 મેન્ગ્રોવ્સનો ખર્ચ કેટલો?” આનો જવાબ Atul Foundation/Atul Ltd પાસેથી project-wise expenditure statement મેળવ્યા બાદ જ ચોક્કસ રીતે આપી શકાય.
સ્થળ પણ હજુ સંપૂર્ણ રીતે સ્પષ્ટ નથી
સત્તાવાર Annual Reportમાં location તરીકે માત્ર: “Coastal belt in Valsad”દર્શાવવામાં આવ્યું છે. પરંતુ ચોક્કસ ગામ, survey number, જમીનનો વિસ્તાર, GPS location અથવા plantation siteના ચોક્કસ coordinates આ disclosureમાં આપવામાં આવ્યા નથી.
આથી હવે તપાસના સવાલો વધારે ચોક્કસ બને છે: 82,200 મેન્ગ્રોવ્સ વલસાડ જિલ્લાના કયા ગામમાં છે? કયા survey numberની જમીન પર plantation થયું? જમીન કોની માલિકીની છે? કુલ વિસ્તાર 40 હેક્ટર છે કે 41? કઈ agency દ્વારા plantation કરાયું? plantation માટે કુલ ખર્ચ કેટલો થયો?વર્ષવાર કેટલો ખર્ચ થયો? 82,200માંથી હાલમાં કેટલા છોડ જીવંત છે? plantationની survival rate કેટલી છે? તેની third-party verification થઈ છે? satellite/GIS mapping કરવામાં આવી છે. plantationનું maintenance કોણ કરે છે?
માત્ર મેન્ગ્રોવ્સ જ નહીં… Atul Ltdના 2024-25ના Integrated Annual Reportમાં પણ environmental initiatives હેઠળ Valsadના coastal beltમાં 82,200 mangroves planted હોવાનું સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવવામાં આવ્યું છે. કંપનીના BRSRમાં આ કામગીરીને carbon sequestration અને environmental impactના સંદર્ભમાં રજૂ કરવામાં આવી છે.
એટલે આ માત્ર Atul Foundationનો promotional claim નથી; Atul Ltdના sustainability disclosureમાં પણ આ કામગીરીનો ઉલ્લેખ છે.
તપાસનો વધુ મોટો સવાલ
આ CSR Investigation Seriesમાં અત્યાર સુધીનો મુખ્ય પ્રશ્ન રહ્યો છે: “CSRના રૂપિયા ક્યાં ખર્ચાયા?” પરંતુ મેન્ગ્રોવ્સનો આ પ્રોજેક્ટ સવાલને વધુ ઊંડો બનાવે છે: “CSRના રૂપિયા ખર્ચાયા તો કેટલા? અને જે પરિણામ બતાવવામાં આવ્યું છે તે જમીન પર કેટલું છે?” 82,200 મેન્ગ્રોવ્સનો આંકડો ચોક્કસ છે. 40 હેક્ટરનો આંકડો Atul Foundationના reportમાં છે. 41 હેક્ટરનો આંકડો Atul Ltdના BRSRમાં છે.
પરંતુ project-wise ખર્ચની ચોક્કસ રકમ અને ચોક્કસ plantation location હાલ જાહેર disclosureમાંથી સ્પષ્ટ થતી નથી. આથી આ મુદ્દે આગળની તપાસ માટે કંપની પાસેથી દસ્તાવેજી જવાબ મેળવવો જરૂરી છે.
Atul Mangrove Project — દસ્તાવેજ શું કહે છે?
- Green cover – preserving biodiversity through afforestation :- શરૂઆત 2022 માં
- મેન્ગ્રોવ્સ :- 82,200,
- Atul Foundation Report મુજબ વિસ્તાર :- 40 હેક્ટર
- Atul Ltd BRSR મુજબ વિસ્તાર :- 41 હેક્ટર
- Location :- Coastal belt, Valsad
- ચોક્કસ ગામ :- જાહેર reportમાં નથી
- Project-wise ખર્ચ :- જાહેર reportમાં અલગથી દર્શાવેલો નથી
- Survival rate :- જાહેર reportમાં મળ્યો નથી
વલસાડના દરિયાકાંઠે 82,200 મેન્ગ્રોવ્સનું વાવેતર — પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ ચોક્કસપણે મહત્વપૂર્ણ પહેલ છે. પરંતુ તપાસના દૃષ્ટિકોણથી હવે પ્રશંસા કરતાં આગળ વધીને પારદર્શિતાના સવાલો પૂછવા જરૂરી છે.
- કેટલો ખર્ચ?
- ચોક્કસ ક્યાં?
- 40 કે 41 હેક્ટર?
- હાલ કેટલા છોડ જીવંત?
- અને આ કામગીરીનું સ્વતંત્ર verification થયું છે કે નહીં?
