વિશેષ તપાસ | વલસાડ ડમ્પિંગ સાઇટ
સાંઢપોરની ડમ્પિંગ સાઇટમાં ત્રણ દિવસ સુધી આગ અને ધુમાડાની સ્થિતિ; GPCBના જૂના અહેવાલો બાદ હવે વલસાડ નગરપાલિકાનો કરોડોનો નવો વેસ્ટ પ્રોસેસિંગ પ્રોજેક્ટ ચર્ચામાં.

વલસાડ: વલસાડ શહેરના કચરાના નિકાલ અને પર્યાવરણ વ્યવસ્થાપન સામે ફરી ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. નગરપાલિકાની સાંઢપોર ગામની સીમમાં ઔરંગા નદી નજીક આવેલી ડમ્પિંગ સાઇટમાં 10 નવેમ્બર 2026ના રોજ આગ લાગી હતી. આગને કારણે આસપાસના વિસ્તારોમાં ધુમાડો ફેલાયો હતો.
13 નવેમ્બરના અહેવાલ મુજબ આગ લાગ્યાના ત્રણ દિવસ બાદ પણ કચરાના ઢગલામાં આગ સંપૂર્ણપણે કાબૂમાં આવી નહોતી. છીપવાડ, કાશ્મીરનગર, બરૂડિયાવાડ, તરિયાવાડ અને પારડી સાંઢપોર સહિતના વિસ્તારોમાં ધુમાડાની અસર થયાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું.
આગનું ચોક્કસ કારણ હજુ સત્તાવાર રીતે જાહેર થયું નથી. ફટાકડાના ગંધકયુક્ત કચરાને સંભવિત કારણ ગણાવાયું હોવા છતાં FSL કે ફાયર વિભાગનો અંતિમ અહેવાલ ઉપલબ્ધ નથી.
NGTના રેકોર્ડમાં ડમ્પિંગ સાઇટની સ્થિતિ
વલસાડની આ ડમ્પિંગ સાઇટ અંગે National Green Tribunal (NGT)માં O.A. No. 57/2023 હેઠળ કાર્યવાહી થઈ હતી. Survey No. 152, સાંઢપોર ખાતે થયેલા નિરીક્ષણમાં જૂના કચરાના નિકાલ અને નવા કચરાના સંગ્રહ અંગે વિગતો સામે આવી હતી.
નિરીક્ષણના રેકોર્ડ મુજબ નગરપાલિકાએ આશરે 40,000 મેટ્રિક ટન જૂનો કચરો પ્રોસેસ કર્યો હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેમ છતાં 10 મે 2024ના નગરપાલિકાના પત્રના આધારે સ્થળ પર આશરે 1,270 મેટ્રિક ટન નવો કચરો સંગ્રહિત હોવાનું નોંધાયું હતું.
GPCBના અહેવાલમાં શું હતું?
GPCBએ 21 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ સ્થળનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. 28 ફેબ્રુઆરી 2025ના Inspection Report No. 32051માં ગેરકાયદેસર ડિસ્ચાર્જ, દુર્ગંધ કે Fugitive Emission જોવા મળ્યાં ન હોવાનું નોંધાયું હતું. જોકે તે નિરીક્ષણ દરમિયાન પાણીના નમૂના લેવામાં આવ્યા નહોતા.
બીજી તરફ, જુલાઈ 2025માં NGT સમક્ષ રજૂ કરાયેલા GPCBના સોગંદનામામાં જણાવાયું હતું કે કુલ 50,422.48 મેટ્રિક ટન Legacy Wasteમાંથી 49,281.2 મેટ્રિક ટન પ્રોસેસ થઈ ચૂક્યો હતો. બાકી રહેલો કચરો આગામી 30 દિવસમાં પ્રોસેસ કરવાની રજૂઆત કરાઈ હતી.
GPCBએ વલસાડમાં દરરોજ આશરે 51 મેટ્રિક ટન ઘરેલું કચરો ઉત્પન્ન થતો હોવાનું અને Matru Energy દ્વારા તેના પ્રોસેસિંગની કામગીરી થતી હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું.
NGTએ 31 જુલાઈ 2025ના રોજ સંબંધિત રજૂઆતોના આધારે અરજીનો નિકાલ કર્યો હતો. જોકે ત્યારબાદ ડમ્પિંગ સાઇટની વર્તમાન સ્થિતિ અને તાજેતરની આગ અંગે અલગથી તપાસ જરૂરી છે.
હવે ₹10.54 કરોડનો નવો પ્લાન્ટ
જૂના કચરાના પ્રોસેસિંગની કામગીરી વચ્ચે વલસાડ નગરપાલિકાએ Fresh Waste Processing Plant માટે ₹10.54 કરોડનું ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે.
ટેન્ડરની વિગતો મુજબ:
- ટેન્ડર ID: 2026_NAGARPALIK_356629_1
- પ્રોજેક્ટ: Fresh Waste Processing Plant – Phase 1
- અંદાજિત કિંમત: ₹10,53,63,900
- EMD: ₹12,43,294
- ટેન્ડર પ્રકાશિત તારીખ: 17 ઑક્ટોબર 2026
- બિડની છેલ્લી તારીખ: 2 નવેમ્બર 2026
આ પ્રોજેક્ટ Swachh Bharat Mission 2.0 અને SJMMSVY 2025-26 હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ઉપરાંત પ્લાન્ટના સાત વર્ષના Operation & Maintenance માટે અલગ Comprehensive Model Planની EOI પણ બહાર પાડવામાં આવી હતી.
જોકે જાહેરમાં ઉપલબ્ધ ટેન્ડર વિગતો પરથી અંતિમ કોન્ટ્રાક્ટ કોને મળ્યો, કેટલા બિડરો જોડાયા અને પ્લાન્ટની ચોક્કસ દૈનિક ક્ષમતા કેટલી હશે તેની પુષ્ટિ થતી નથી.
નગરપાલિકા અને GPCB સમક્ષ સવાલો
₹10.54 કરોડના નવા પ્રોજેક્ટ વચ્ચે કેટલાક મહત્ત્વના સવાલો ઊભા થાય છે.
- નવા પ્લાન્ટની દૈનિક કચરા પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા કેટલી હશે?
- હાલના 51 મેટ્રિક ટન દૈનિક કચરાની સરખામણીએ આ ક્ષમતા પૂરતી છે?
- Matru Energyની હાલની કામગીરી અને નવા પ્લાન્ટ વચ્ચે શું તફાવત છે?
- ટેન્ડરમાં કેટલા બિડરો જોડાયા અને વર્ક ઓર્ડર કોને મળ્યો?
- સાત વર્ષના સંચાલન અને જાળવણીની જવાબદારી કોને સોંપાશે?
- તાજેતરની આગ બાદ GPCBએ હવાની ગુણવત્તા અને પર્યાવરણીય અસરના નમૂના લીધા છે?
વલસાડ નગરપાલિકા, GPCB અને ફાયર વિભાગે આ સવાલોના દસ્તાવેજી જવાબ જાહેર કરવા જરૂરી છે.
વલસાડના નાગરિકોને માત્ર નવો પ્લાન્ટ નહીં, પરંતુ કચરાના વૈજ્ઞાનિક નિકાલ અને ડમ્પિંગ સાઇટની સમસ્યામાંથી કાયમી મુક્તિ જોઈએ છે. ₹10.54 કરોડનો પ્રોજેક્ટ આ અપેક્ષા પૂરી કરી શકશે કે કેમ તે હવે જોવાનું રહેશે.
અહેવાલ: ઔરંગા ટાઈમ્સ | વિશેષ તપાસ
નોંધ: આ અહેવાલ જાહેરમાં ઉપલબ્ધ NGT, GPCB, ટેન્ડર રેકોર્ડ અને મીડિયા અહેવાલોના આધારે તૈયાર કરાયો છે. આગનું ચોક્કસ કારણ, પર્યાવરણીય અસર અને ટેન્ડરની અંતિમ સ્થિતિ અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ મેળવવાની બાકી છે. સંબંધિત તંત્રનો પક્ષ મળ્યા બાદ તેને પણ સામેલ કરવામાં આવશે.




