જીવન સુખ અને દુઃખનું ચક્ર છે. આચાર્ય ચાણક્ય કહે છે કે બુદ્ધિશાળી માણસ એ છે જે સુખના દિવસોમાં જ દુઃખની તૈયારી કરી લે છે. જે લોકો સારા સમયમાં આંધળો ખર્ચ કરે છે અને ભવિષ્યનો વિચાર નથી કરતા, તેઓ મુશ્કેલી આવતા જ બરબાદ થઈ જાય છે. ચાણક્ય અનુસાર સંકટના સમય માટે આ 3 વસ્તુઓ હંમેશા તૈયાર રાખવી:
1. આપત્તિ સમય માટે ધન (Emergency Fund):
ચાણક્યનું બહુ પ્રખ્યાત કથન છે કે, “આપત્તિના સમય માટે ધનની રક્ષા કરવી જોઈએ.” જ્યારે સગા-સંબંધીઓ પણ સાથ છોડી દે છે, ત્યારે તમારી પાસે બચેલું ધન જ તમારો સાચો મિત્ર બને છે.
2. સાચું જ્ઞાન અને કૌશલ્ય (Skills):
તમારી પાસેથી જમીન, મકાન કે પૈસા કોઈ પણ છીનવી શકે છે, પરંતુ તમારી બુદ્ધિ અને આવડત (Skill) કોઈ છીનવી શકતું નથી. જો તમારી પાસે સાચું જ્ઞાન હશે તો તમે શૂન્યમાંથી પણ ફરી બેઠા થઈ શકશો.
3. વફાદાર અને પરખેલા લોકો:
તમારા સારા સમયમાં સેંકડો મિત્રો બનશે, પરંતુ ખરાબ સમયમાં જે સાથે ઊભો રહે તે જ સાચો હિતેચ્છુ છે. આવા 1 કે 2 વફાદાર લોકોની કદર સુખના દિવસોમાં પણ કરવી જોઈએ.
